Sentun Slim met je centen. Veilig met je data.
Belasting

Zelfstandigenaftrek en andere zzp-aftrekposten in 2026

Zelfstandigenaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling uitgelegd: bedragen in 2026, het urencriterium en hoe de aftrekposten samenwerken. Met rekenvoorbeeld.

8 min lezen Sentun
Een houten bureau bij een raam met een laptop met een spreadsheet in beeld, een stapel facturen met rekenmachine, een kop koffie en een plantje.

Het korte antwoord: als zzp’er trek je in 2026 maximaal 1.200 euro zelfstandigenaftrek af van je winst, plus 2.123 euro startersaftrek als je in je eerste 5 ondernemersjaren zit. Daarna geldt op wat overblijft ook nog de mkb-winstvrijstelling van 12,7%. Voorwaarde voor de eerste twee: je maakt minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming, het urencriterium. Dit artikel legt uit hoe de drie regelingen werken, hoeveel ze opleveren en waar zzp’ers vaak over struikelen.

Kort: zelfstandigenaftrek is 1.200 euro (2026), startersaftrek 2.123 euro bovenop de zelfstandigenaftrek (max. 3 keer in je eerste 5 jaar), en mkb-winstvrijstelling is 12,7% van wat daarna overblijft. De eerste twee vereisen het urencriterium van 1.225 uur per jaar, de laatste niet.

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je als ondernemer voor de inkomstenbelasting van je winst mag aftrekken, mits je aan de voorwaarden voldoet. Ze valt onder de zogeheten ondernemersaftrek, een verzamelnaam voor een aantal aftrekposten voor IB-ondernemers (eenmanszaak, vof, maatschap). De zelfstandigenaftrek is daarvan verreweg de bekendste en voor de meeste zzp’ers ook de grootste.

Twee voorwaarden gelden: je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting, en je voldoet aan het urencriterium. Voor die tweede voorwaarde struikelen relatief veel zzp’ers, dus die lichten we hieronder apart toe.

Voor wie geldt het: het urencriterium uitgelegd

Het urencriterium houdt in dat je minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming(en) besteedt, omgerekend ruim 23 uur per week. Dat hoeven geen declarabele uren te zijn: administratie, offertes maken, acquisitie, netwerken en reistijd voor je bedrijf tellen allemaal mee, net als een cursus of opleiding die direct gericht is op je onderneming of vakkennis.

Was je in minstens 1 van de 5 voorgaande jaren geen ondernemer, dan is de urengrens de enige eis. Was je in alle 5 jaren wel ondernemer, dan geldt er een extra voorwaarde: je moet meer tijd aan je eigen onderneming besteden dan aan andere werkzaamheden, zoals een baan in loondienst. Combineer je zzp-werk met een baan van meer dan 20 uur per week, dan is dat een aandachtspunt. Onderbrak je je werk door zwangerschap, dan tellen niet-gewerkte uren over in totaal 16 weken toch mee als gewerkte uren.

Bewaar bewijs van je uren: een agenda, urenregistratie, offertes en facturen. Bij een boekenonderzoek vraagt de Belastingdienst hier concreet naar; kun je de uren onvoldoende onderbouwen, dan kan de inspecteur de aftrek alsnog corrigeren.

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?

In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek 1.200 euro, voor ondernemers die aan het urencriterium voldoen en die aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet hadden bereikt. Heb je die leeftijd al bereikt, dan krijg je de helft: 600 euro.

Dat is fors lager dan een paar jaar geleden: in 2025 was de zelfstandigenaftrek nog 2.470 euro. De aftrek wordt jaarlijks stapsgewijs afgebouwd, dus reken voor toekomstige jaren niet zomaar met het bedrag van nu, maar check steeds het actuele bedrag bij de Belastingdienst.

Het belastingvoordeel dat de aftrek oplevert, is je marginale tarief in box 1: het tarief van de schijf waarin je winst (samen met eventueel ander inkomen) valt. De schijfgrenzen en -tarieven wijzigen jaarlijks; check de actuele cijfers bij de Belastingdienst voordat je met een concreet bedrag rekent.

Startersaftrek: extra aftrek in je eerste jaren

Ben je een startende ondernemer, dan komt daar de startersaftrek nog bovenop: 2.123 euro. Je kunt hem maximaal 3 keer gebruiken in de eerste 5 jaar dat je ondernemer bent, met als extra voorwaarde dat je niet vaker dan 2 keer eerder in die periode zelfstandigenaftrek hebt geclaimd. Net als bij de zelfstandigenaftrek geldt: heb je bij het begin van het jaar de AOW-leeftijd al bereikt, dan wordt ook de startersaftrek gehalveerd. In de praktijk kun je de startersaftrek dus niet elk jaar opnieuw inzetten; kies bewust in welke jaren je hem gebruikt, bijvoorbeeld een jaar met een hogere winst waarin de aftrek het meeste oplevert.

Zelfstandigenaftrek en startersaftrek samen zijn in 2026 dus goed voor 1.200 + 2.123 = 3.323 euro aftrek, bovenop wat je verder nog aftrekt.

Mkb-winstvrijstelling: de vrijstelling over wat overblijft

Na de ondernemersaftrek (zelfstandigenaftrek en eventueel startersaftrek) past de Belastingdienst automatisch de mkb-winstvrijstelling toe: in 2026 12,7% van de winst die na de ondernemersaftrek overblijft. Dat bedrag is vrijgesteld van belasting; je betaalt dus alleen belasting over de resterende 87,3%.

Anders dan bij de zelfstandigenaftrek geldt hiervoor geen urencriterium en hoef je er niets voor aan te vragen: de Belastingdienst past de vrijstelling automatisch toe op de winst of het verlies na ondernemersaftrek. Ook als je niet aan het urencriterium voldoet (en dus geen zelfstandigenaftrek krijgt), profiteer je nog altijd van de mkb-winstvrijstelling bij winst. Let op: heb je juist verlies, dan werkt de vrijstelling in je nadeel, want ze verkleint dan je verrekenbare verlies met 12,7%.

Hoe de drie regelingen samenwerken

De volgorde is vast: eerst trek je de ondernemersaftrek (zelfstandigenaftrek plus eventueel startersaftrek) af van je winst, daarna past de Belastingdienst de mkb-winstvrijstelling toe op wat overblijft. Zo bouwen de aftrekposten op elkaar voort in plaats van dat je ze los bij elkaar optelt.

Rekenvoorbeeld (indicatief)

Stel, een vereenvoudigd voorbeeld: je bent zzp’er, voldoet aan het urencriterium, zit in je eerste ondernemersjaren en maakt in 2026 een winst van €40.000 vóór aftrekposten.

Bedrag
Winst vóór aftrek€40.000
Zelfstandigenaftrek− €1.200
Startersaftrek− €2.123
Winst na ondernemersaftrek€36.677
Mkb-winstvrijstelling (12,7%)− €4.658
Belastbare winst€32.019

Je betaalt inkomstenbelasting over €32.019 in plaats van over €40.000. Dit voorbeeld is indicatief: het houdt geen rekening met andere aftrekposten, de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, een eventuele AOV-premie, heffingskortingen of je overige inkomen, en de exacte tarieven en drempels kunnen per jaar verschillen.

Andere zzp-aftrekposten om in de gaten te houden

Zelfstandigenaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling zijn de bekendste posten, maar de ondernemersaftrek kent meer onderdelen die in specifieke situaties spelen: meewerkaftrek (als je fiscale partner meewerkt in je bedrijf zonder daarvoor loon te krijgen), stakingsaftrek (bij het beëindigen van je onderneming) en de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk. Gelden die niet voor jou, dan zijn er nog de gewone zakelijke kosten zoals werkruimte, reiskosten voor je onderneming en beroepsmatige verzekeringen. Dat overlapt met wat we breder beschreven in de meest gemiste aftrekposten; dat artikel richt zich op particuliere aangiftes, dit artikel juist op de zzp-specifieke ondernemersaftrek. Check ook je jaarruimte voor lijfrente: zonder werkgeverspensioen is die voor zzp’ers vaak fors hoger.

Zo check je je zzp-aftrekposten veilig met AI

Een AI zoals ChatGPT, Claude of Gemini kan je goed helpen om te checken of je alle relevante ondernemersaftrekposten hebt meegenomen, zeker omdat de regels en bedragen jaarlijks veranderen. Het is geen vervanging voor een boekhouder of belastingadviseur, wel een nuttige extra check voordat je aangifte doet.

Daar zit alleen een risico aan: je aangiftegegevens bevatten je BSN, naam en financiële details, en die wil je niet zomaar in een chatvenster plakken. Sentun is de veilige tussenstap daarvoor: je anonimiseert je aangifte of jaarcijfers lokaal in de browser, waarna je een kant-en-klare expertprompt krijgt om in de AI van je keuze te plakken. Sentun ziet je gegevens niet en analyseert ook niet zelf; dat doet de AI, met een prompt die specifiek is toegespitst op ondernemersaftrek. Bekijk hoe de belastingcheck van Sentun werkt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026? 1.200 euro, voor ondernemers die aan het urencriterium voldoen en aan het begin van 2026 de AOW-leeftijd nog niet hadden bereikt. Heb je die leeftijd al bereikt, dan is het 600 euro, de helft.

Wat is het urencriterium? Minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Was je in minstens 1 van de 5 voorgaande jaren geen ondernemer, dan telt alleen dat urenaantal. Was je in alle 5 jaren wel ondernemer, dan moet je bovendien meer tijd aan je eigen onderneming besteden dan aan ander werk, zoals een baan in loondienst.

Kan ik startersaftrek en zelfstandigenaftrek allebei krijgen? Ja, de startersaftrek van 2.123 euro komt bovenop de zelfstandigenaftrek. Je kunt hem maximaal 3 keer gebruiken in de eerste 5 jaar dat je ondernemer bent, en niet vaker dan 2 keer heb je in die periode al zelfstandigenaftrek geclaimd. Heb je bij het begin van het jaar de AOW-leeftijd al bereikt, dan wordt ook de startersaftrek gehalveerd.

Wat is het verschil tussen zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling? Zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst aftrekt en waarvoor je aan het urencriterium moet voldoen. Mkb-winstvrijstelling is een percentage (12,7% in 2026) van de winst die overblijft na de ondernemersaftrek, en geldt automatisch voor iedere IB-ondernemer, zonder urennorm.

Moet ik zelf iets doen om de mkb-winstvrijstelling te krijgen? Nee. De Belastingdienst past de mkb-winstvrijstelling automatisch toe in je aangifte inkomstenbelasting, op de winst of het verlies na ondernemersaftrek. Je hoeft er geen aparte aanvraag voor te doen. Let op: bij een verlies werkt de vrijstelling in je nadeel, want ze verkleint dan juist je verrekenbare verlies.

Even nachecken

Wil je je eigen zzp-aangifte laten nalopen op ondernemersaftrek en andere aftrekposten, zonder je gegevens uit handen te geven? Bekijk hoe de belastingcheck van Sentun werkt.

Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal advies. Bedragen en drempels kunnen per jaar verschillen. Raadpleeg voor je specifieke situatie de Belastingdienst of een belastingadviseur.

Bronnen: