De aftrekposten die Nederlanders het vaakst vergeten

Elk jaar laten Nederlanders samen veel geld liggen door aftrekposten die ze vergeten in te vullen. Niet uit slordigheid, maar omdat de regels ingewikkeld zijn en de vooraf ingevulde aangifte lang niet alles voor je invult. Hieronder de posten die het vaakst worden gemist, met de voorwaarden die ertoe doen, een blok met posten die juist níét aftrekbaar zijn, en hoe je je eigen aangifte er veilig met AI op nacheckt.

In het kort: de meest vergeten aftrekposten zijn betaalde lijfrentepremies, specifieke zorgkosten, giften aan goede doelen, betaalde partneralimentatie en een ongunstige verdeling tussen fiscale partners. Het eigen risico en de zorgpremie zijn juist níét aftrekbaar.

1. Betaalde lijfrentepremies (en onbenutte jaarruimte)

Hier zit de grootste verwarring, dus let op het onderscheid:

• Vergeten af te trekken: heb je in een jaar daadwerkelijk premie of inleg betaald voor een lijfrente (lijfrenteverzekering, banksparen of lijfrentebeleggingsrecht), maar die niet opgevoerd? Dan is dat een echte gemiste aftrekpost die je vaak nog kunt corrigeren.
• Onbenutte jaarruimte: dit is geen post die je achteraf alsnog aftrekt. Het is de ruimte om fiscaal aftrekbaar te storten. Je benut die door nú (of in een volgend jaar) in te leggen; je kunt geen aftrek claimen voor een storting die je nooit deed.

Bouw je weinig pensioen op, bijvoorbeeld als zzp’er, dan is je jaarruimte vaak groot, en met de reserveringsruimte kun je onbenutte ruimte van de afgelopen jaren alsnog gebruiken door te storten. Hoe die berekening precies werkt (premiegrondslag, factor A, de 10-jaarstermijn van de reserveringsruimte), lees je in jaarruimte berekenen. Reken het door: zie onze pensioencheck voor je jaar- en reserveringsruimte.

2. Specifieke zorgkosten

Zorgkosten die je zelf betaalt door ziekte of invaliditeit en die niet vergoed worden, zijn vaak aftrekbaar. Denk aan voorgeschreven medicijnen, bepaalde hulpmiddelen, reiskosten voor zorg, een dieet op medisch voorschrift (met dieetverklaring) en extra gezinshulp.

Twee dingen gaan hier vaak mis:

• Het eigen risico is niet aftrekbaar. Ook de premie van je zorgverzekering en eigen bijdragen (zoals aan het CAK) tellen niet mee. Dit is misschien wel het hardnekkigste misverstand bij de aangifte.
• Er geldt een drempel. Alleen het deel boven een drempelbedrag is aftrekbaar, en die drempel hangt af van je drempelinkomen. Voorbeeld: heb je €900 aan aftrekbare zorgkosten en is je drempel €450, dan telt alleen de €450 daarboven mee.

3. Giften aan goede doelen

Giften aan organisaties met een ANBI-status zijn aftrekbaar, maar de vorm bepaalt hoeveel:

• Gewone (eenmalige) giften: aftrekbaar boven een drempel van 1% van je drempelinkomen (minimaal €60), tot maximaal 10% van je drempelinkomen. Geef je weinig, dan kom je vaak niet boven de drempel uit.
• Periodieke giften: leg je een gift schriftelijk of via de notaris vast voor minimaal vijf jaar, dan vervalt de drempel en is je gift aftrekbaar tot een plafond van €250.000 per jaar. Voor wie structureel geeft, scheelt dit fors.
• Culturele instellingen: giften aan een culturele ANBI tellen extra mee met een multiplier van 1,25, tot €1.250 extra aftrek.

Praktische tip: steun je structureel dezelfde goede doelen? Dan is een periodieke gift vaak voordeliger dan losse giften.

4. Betaalde partneralimentatie

Betaal je na een scheiding partneralimentatie aan je ex? Dan is dat bedrag voor jou als betaler aftrekbaar. Let op het onderscheid: kinderalimentatie is niet aftrekbaar, partneralimentatie meestal wel. Ontvang je juist partneralimentatie, dan kun je bepaalde kosten om die te krijgen, te behouden of te wijzigen aftrekken, zoals advocaatkosten (de kosten van de scheiding zelf vallen daar niet onder). Deze posten worden vaak vergeten omdat ze niet vooraf zijn ingevuld.

5. Restant persoonsgebonden aftrek uit eerdere jaren

Kon je een persoonsgebonden aftrekpost (zoals zorgkosten, giften of alimentatie) in een eerder jaar niet helemaal benutten omdat je inkomen te laag was? Dan schuift het restant door naar volgende jaren. Dat gebeurt meestal automatisch, maar controleer of het bedrag klopt: een vergeten restant is zo enkele honderden euro’s waard.

6. Aftrekposten en box 3 slim verdelen met je fiscale partner

Dit is geen losse aftrekpost, maar een keuze die jaarlijks geld kost als je ‘m verkeerd maakt. Heb je een fiscale partner, dan mag je gezamenlijke aftrekposten en je box 3-vermogen in de aangifte vrij verdelen. De aangiftesoftware kiest hier vaak een standaardverdeling die niet de gunstigste is.

Let op: de beste verdeling is niet simpelweg “alles naar de hoogste inkomens”. Door de tariefbeperking op veel aftrekposten en effecten op heffingskortingen kan een andere verdeling voordeliger zijn. En box 3 is sinds het Kerstarrest complexer geworden: er gelden aparte forfaits voor sparen, beleggen en schulden, en daarnaast kun je in bepaalde gevallen je werkelijke rendement aantonen. Hoe die forfaits en het heffingvrij vermogen precies werken, lees je in box 3 belasting. Het loont om meerdere verdelingen te proberen of te laten doorrekenen. Onze vermogensanalyse helpt daarbij.

Niet aftrekbaar, al denken veel mensen van wel

Net zo waardevol als weten wat wél kan, is weten wat níét telt. Veelgemaakte misverstanden:

• Het eigen risico en de premie van je zorgverzekering.
• Kinderalimentatie.
• Woon-werkverkeer met de eigen auto (alleen voor reizen met openbaar vervoer geldt onder voorwaarden de reisaftrek).
• Een gewone bril of lenzen zonder bijzondere medische noodzaak.

Waarom je je aangifte niet zomaar in ChatGPT plakt

AI is uitstekend in het systematisch nalopen van je aangifte op gemiste posten. Maar je IB-aangifte staat vol met je BSN, inkomen, rekeningnummers en vermogen. Zodra je die ongefilterd in een chatvenster plakt, verlaten ze je apparaat en heb je geen zicht op wat ermee gebeurt. Zelfs als een aanbieder je invoer niet voor training gebruikt, blijft het je volledige financiële plaatje dat je weggeeft. Dat is precies waarom veel mensen AI uiteindelijk niet inzetten voor de vraag waar het om draait: betaal ik te veel?

Zo check je je aangifte wel veilig met AI

De oplossing is je aangifte eerst anonimiseren, vóórdat er iets naar een AI gaat. Daar is Sentun voor gemaakt, als veilige tussenstap, niet als de AI zelf.

1. Anonimiseer lokaal. Je upload je IB-aangifte in je browser. De anonimisatie draait op je eigen apparaat; je naam, BSN, adres en rekeningnummers worden vervangen door placeholders. Je document verlaat je apparaat niet.
2. Krijg een doordachte vraag. Je krijgt de geanonimiseerde tekst plus een expertprompt die de AI je aangifte systematisch laat doorlopen op gemiste aftrekposten.
3. Plak in de AI van je keuze. ChatGPT, Claude, Gemini, of een dienst die niet eens om een account vraagt zoals Duck.ai. De AI ziet alleen bedragen en structuur, niet wie erachter zit.

Het resultaat is geen vervanging van een belastingadviseur, maar een sterke eerste check waarmee je gerichter kunt nakijken of een gesprek voorbereiden. Onze belastingcheck is hier precies op gebouwd.

Veelgestelde vragen

Welke aftrekposten worden het vaakst vergeten? Betaalde lijfrentepremies, specifieke zorgkosten, giften aan ANBI’s, betaalde partneralimentatie en een ongunstige verdeling van aftrekposten en box 3-vermogen tussen fiscale partners.

Is het eigen risico van mijn zorgverzekering aftrekbaar? Nee. Het eigen risico, de premie van je zorgverzekering en eigen bijdragen zijn niet aftrekbaar. Wel aftrekbaar zijn noodzakelijke, niet-vergoede kosten door ziekte of invaliditeit, boven de drempel.

Wat is het verschil tussen een gewone en een periodieke gift? Een gewone gift is alleen aftrekbaar boven een drempel van 1% van je drempelinkomen (minimaal €60). Een periodieke gift, die je voor minimaal vijf jaar vastlegt, heeft geen drempel en is aftrekbaar tot een plafond van €250.000 per jaar.

Kan ik een vergeten aftrekpost alsnog invullen? Vaak wel, maar alleen als je in dat belastingjaar al recht had op de aftrek (de kosten of inleg dat jaar betaalde). Je kunt de Belastingdienst meestal tot vijf jaar na afloop van het belastingjaar vragen je aanslag te verminderen (een verzoek om ambtshalve vermindering).

Kan AI mijn aangifte indienen? Nee. AI helpt je je aangifte na te lopen op gemiste posten en de cijfers te begrijpen, maar invullen en indienen doe je zelf bij de Belastingdienst. Controleer de uitkomst altijd.

Even nachecken

Wil je je eigen aangifte laten nalopen op gemiste aftrekposten zonder je gegevens prijs te geven? Bekijk hoe de belastingcheck van Sentun werkt. Bouw je weinig pensioen op, neem dan ook de pensioencheck mee voor je onbenutte jaar- en reserveringsruimte.

Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal advies. Bedragen en drempels kunnen per jaar verschillen. Raadpleeg voor je specifieke situatie de Belastingdienst of een belastingadviseur.