Sentun Slim met je centen. Veilig met je data.
Pensioen

Pensioen aanvullen: welke opties heb je?

Overzicht van manieren om je pensioen aan te vullen: bijsparen via je werkgever, vrijwillige voortzetting, lijfrente, het ANW-hiaat en sparen of beleggen.

13 min lezen Sentun
Persoon van opzij aan een houten bureau in de avond, met een pensioenoverzicht en laptop, warm lamplicht en een plant op de achtergrond

Het korte antwoord: je pensioen aanvullen kan op meerdere manieren tegelijk, van extra bijsparen via je werkgever tot een lijfrente in eigen beheer, vrijwillige voortzetting na een baanwissel, en gewoon sparen of beleggen naast je pensioen. Welke combinatie zinvol is, hangt af van hoeveel fiscale ruimte je hebt, hoeveel jaar je nog te gaan hebt en of je via loondienst, als zzp’er of als een mix van beide werkt. Dit artikel zet de routes naast elkaar, zodat je weet welke vraag je waar moet stellen.

Kort: je pensioen bestaat uit drie lagen: AOW, je werkgeverspensioen en wat je er zelf aan toevoegt. Aanvullen kan via je werkgever (als de regeling dat toelaat), via een lijfrente met je jaarruimte, via vrijwillige voortzetting na ontslag, of los daarvan met sparen en beleggen. Het ANW-hiaat, het gat in het pensioen van je partner bij jouw overlijden, is een apart aandachtspunt dat vaak wordt vergeten.

De drie pijlers, kort samengevat

Het Nederlandse pensioenstelsel rust op drie lagen. De AOW (pijler 1) bouw je op met 2 procent per verzekerd jaar, tot een volledige opbouw na 50 jaar; woon- of werkjaren in het buitenland kunnen dat percentage verlagen. Het werkgeverspensioen (pijler 2) komt boven op de AOW en wordt opgebouwd via je werkgever, met een pensioenfonds of verzekeraar als uitvoerder. En wat je daarnaast zelf regelt via een lijfrente, sparen of beleggen, valt onder de derde pijler: individuele voorzieningen. “Pensioen aanvullen” betekent in de praktijk: meer opbouwen in pijler 2 als dat kan, en anders zelf iets regelen in pijler 3.

Eerst dit: weet je hoeveel je eigenlijk tekortkomt?

Voor je gaat aanvullen, is het handig om te weten of en hoeveel je tekortkomt. Log in op Mijnpensioenoverzicht.nl voor je verwachte AOW en opgebouwde pensioenen bij elkaar, en vergelijk dat met de vuistregel van ongeveer 70 procent van je laatste bruto inkomen: een grove start, waarbij het de moeite waard is om ook je werkelijke, netto bestedingsruimte na pensionering door te rekenen (woonlasten, eventueel partnerinkomen, gewijzigde belastingdruk). Hoe je dat precies uitrekent en welke oorzaken vaak meespelen, staat uitgewerkt in pensioengat: heb je er een en wat kun je eraan doen?. Dit artikel gaat verder waar dat artikel stopt: welke concrete routes je hebt om zo’n gat (of gewoon een wens tot meer pensioen) in te vullen.

Route 1: extra opbouwen via je werkgever

De eerste plek om te kijken is je eigen pensioenregeling. Veel regelingen bieden een vrijwillige module waarmee je binnen dezelfde regeling extra premie inlegt, vaak via een inhouding op je salaris. Of en hoeveel dat mag, en wat het je oplevert, verschilt sterk per pensioenfonds of verzekeraar; je werkgever of de website van je pensioenuitvoerder geeft hierin uitsluitsel.

Verdien je boven de fiscale aftoppingsgrens (bevroren op €137.800 voor 2025 en 2026), dan bouw je over het deel daarboven geen fiscaal gefaciliteerd pensioen op via de reguliere regeling. Sommige werkgevers bieden voor dat deel een aparte nettopensioenregeling: de premie is niet aftrekbaar, maar de vermogensopbouw is fiscaal gunstig en de uitkering is later onbelast. Dit geldt uitsluitend voor het deel boven de aftoppingsgrens, en de precieze voorwaarden verschillen per aanbieder. Voor de meeste werknemers is dit niet relevant, maar het is goed om te weten dat het bestaat als je in de buurt van die grens verdient.

Let op: de pensioensector zit middenin de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel (de Wet toekomst pensioenen). Regelingen, premies en vrijwillige modules veranderen daardoor bij veel fondsen. Vraag dus altijd de actuele mogelijkheden van jouw regeling na in plaats van te varen op wat vorig jaar gold.

Route 2: pensioen vrijwillig voortzetten na ontslag of als zzp’er

Stap je uit loondienst, bijvoorbeeld om voor jezelf te beginnen, dan stopt je pensioenopbouw bij die werkgever meestal automatisch. Veel pensioenregelingen bieden echter de mogelijkheid van vrijwillige voortzetting: je blijft pensioen opbouwen in dezelfde regeling, op basis van je laatste salaris, maar nu betaal je in de regel niet alleen je eigen premiedeel, maar ook het deel dat eerder je werkgever betaalde. De totale premie valt daardoor vaak fors hoger uit dan wat je gewend was. De premie is maximaal tien jaar na je uitdiensttreding fiscaal aftrekbaar, en deze extra opbouw in pijler 2 verkleint, net als bijsparen via route 1, je jaarruimte voor een lijfrente in pijler 3.

Drie dingen om in de gaten te houden. Ten eerste moet de regeling van je voormalige werkgever deze optie daadwerkelijk aanbieden, wat niet bij elk fonds het geval is. Ten tweede geldt meestal een korte termijn waarbinnen je je moet aanmelden nadat je uit dienst bent gegaan; die termijn en de precieze voorwaarden verschillen per pensioenuitvoerder, dus vraag dit rechtstreeks na voordat de aanmeldperiode verloopt. Ten derde weegt de hogere premie niet voor iedereen op tegen het voordeel: reken uit wat vrijwillige voortzetting kost tegenover bijvoorbeeld een lijfrente, voordat je kiest.

Route 3: lijfrente met je jaarruimte

Los van je werkgeversregeling kun je zelf een lijfrenteproduct afsluiten bij een bank of verzekeraar: een lijfrenteverzekering, banksparen, of een lijfrentebeleggingsrecht. Hoeveel je hierin fiscaal aftrekbaar mag inleggen, heet je jaarruimte (en eventueel opgebouwde reserveringsruimte uit eerdere jaren). De berekening hangt af van je inkomen, je AOW-franchise en hoeveel je al via een werkgever opbouwt: extra opbouw via route 1 of route 2 verkleint dus je jaarruimte, dubbel tellen kan niet. Stort je toch meer dan je jaarruimte toelaat, dan is dat teveel niet aftrekbaar en ontstaat een niet-gefiscaliseerd deel van je lijfrente, met een eigen (gunstiger) belastingregime bij uitkering. Hoe de belasting op een lijfrente-uitkering precies werkt, inclusief de saldomethode voor niet-afgetrokken premies, staat uitgewerkt in lijfrente-uitkering: hoeveel belasting betaal je?.

Voor de volledige berekening, een rekenvoorbeeld en de stortingsdeadline verwijzen we naar jaarruimte berekenen: zo bepaal je je lijfrente-aftrek. Voor zzp’ers zonder werkgeverspensioen is dit vaak de belangrijkste route, omdat hun jaarruimte doorgaans groter uitvalt. Wat een lijfrenteverzekering, banksparen of een lijfrentebeleggingsrekening je concreet kan opleveren, staat uitgewerkt in lijfrente berekenen: wat levert het je later op?.

Route 4: het ANW-hiaat, een ander soort gat

Waar de vorige routes over je eigen ouderdomspensioen gaan, is het ANW-hiaat een risico voor je partner, en staat los van het nabestaandenpensioen (partnerpensioen) dat mogelijk al via je werkgeversregeling is verzekerd; check je UPO om te zien of en hoeveel partnerpensioen daar al in zit. De Algemene nabestaandenwet (Anw) van de overheid keert alleen iets uit aan een achterblijvende partner als die een thuiswonend kind onder de 18 heeft, of zelf voor minstens 45 procent arbeidsongeschikt is, en ook dan wordt de uitkering verminderd zodra de partner meer verdient dan een vrijgesteld bedrag. Voldoe je aan geen van beide voorwaarden, dan krijgt je partner bij jouw overlijden vóór de AOW-leeftijd niets vanuit de Anw, ook al heb je zelf keurig pensioen opgebouwd. Dat verschil tussen wat nodig is en wat de Anw uitkeert, heet het ANW-hiaat.

Een ANW-hiaatverzekering kan dat gat dichten met een aanvullende uitkering bij overlijden. Sommige pensioenfondsen bieden zo’n verzekering collectief aan als onderdeel van de regeling; premie en uitkering lopen dan mee in die pensioenregeling. Bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel bouwen meerdere fondsen deze collectieve optie juist af, en biedt geen fonds een fiscale aftrek voor een individueel afgesloten ANW-hiaatverzekering: de premie betaal je uit je netto inkomen, en een periodieke uitkering is doorgaans belast. Check bij je eigen pensioenuitvoerder of de collectieve dekking nog bestaat, of vraag naar een individuele ANW-hiaatverzekering bij een verzekeraar als je regeling er geen (meer) biedt.

Route 5: sparen of beleggen buiten een pensioenproduct

Niet elke aanvulling hoeft in een pensioenproduct te zitten. Sparen of beleggen op eigen naam is minder fiscaal voordelig dan een lijfrente (geen aftrek vooraf, wel gewoon vermogen in box 3), maar wel flexibeler: je zit niet vast aan de voorwaarden rond opname en uitkeringsvorm die bij pensioenproducten horen. Voor wie de vaste inleg en beperkte opname van een lijfrente te star vindt, of voor wie de jaarruimte al volledig benut is, kan dit een zinvolle aanvulling zijn naast de andere routes.

De afweging tussen sparen en beleggen, inclusief horizon en risico, staat uitgewerkt in sparen of beleggen: zo maak je de keuze.

De routes naast elkaar

RoutePijlerFiscaal voordeelFlexibiliteit
Bijsparen via werkgever2Vaak ja, verschilt per regelingBeperkt: gebonden aan de regeling
Vrijwillige voortzetting2Ja, tot 10 jaar na uitdiensttredingBeperkt: hogere premie, alleen als de regeling het toelaat
Lijfrente (jaarruimte)3Ja, aftrek in box 1Gemiddeld: gebonden aan uitkeringsregels
ANW-hiaatverzekering2 (collectief) of individueelCollectief: onderdeel van de pensioenregeling. Individueel: premie niet aftrekbaarDekt een ander risico (overlijden), geen ouderdomspensioen
Sparen of beleggenGeen (box 3)NeeHoog: vrij opneembaar

Dit is een vereenvoudigd overzicht om de routes te kunnen vergelijken; de exacte voorwaarden per route verschillen per pensioenfonds, werkgever en persoonlijke situatie.

Welke route past bij jouw situatie?

  • Werk je in loondienst met onbenutte jaarruimte? Begin bij route 1 (navragen bij je werkgever) en route 3 (lijfrente), en dubbelcheck dat je niet dubbel telt.
  • Ben je net zzp’er geworden na een baan in loondienst? Kijk eerst of vrijwillige voortzetting (route 2) nog binnen de termijn valt, en vul aan met een lijfrente op basis van je zzp-jaarruimte.
  • Heb je een partner die financieel van je afhankelijk is? Neem route 4 serieus, ook als je ouderdomspensioen verder op orde is: het ANW-hiaat wordt vaak over het hoofd gezien omdat het niet over je eigen pensioen gaat.
  • Heb je je jaarruimte al volledig benut? Route 5 (sparen of beleggen) is dan de resterende optie, met minder fiscaal voordeel maar meer vrijheid.

Let bij elke route ook op horizon en risico (een beleggingslijfrente of -bijspaarmodule schommelt in waarde, een verzekerde uitkering geeft meer zekerheid tegen doorgaans hogere kosten), op kosten (premie-, beheer- en fondskosten lopen op over tientallen jaren), en op termijnen (vrijwillige voortzetting kent een korte aanmeldtermijn, jaarruimte moet je binnen het kalenderjaar storten). Niet elke werkgever biedt elke route aan: je UPO of pensioenuitvoerder geeft uitsluitsel over wat in jouw regeling mogelijk is.

Waarom je pensioenoverzicht niet zomaar in een AI-chat plakt

Om te bepalen welke route bij jou past, helpt het een AI het meest met concrete cijfers: je inkomen uit de IB-aangifte, je opgebouwde pensioen uit het UPO, en eventueel je overzicht van Mijnpensioenoverzicht.nl. Al die documenten staan vol gegevens die je liever niet ongefilterd deelt, zoals je BSN en volledige inkomen. Plak je ze zo in een chatvenster, dan verlaten ze je apparaat zonder dat je nog zicht hebt op wat ermee gebeurt.

Zo vergelijk je je opties wel veilig met AI

Daarvoor is Sentun gemaakt: niet als de AI zelf, maar als de veilige tussenstap ervoor. Sentun geeft geen advies en rekent zelf niets door; het verwijdert lokaal de persoonsgegevens uit je documenten en zet een gerichte vraag klaar, die jij vervolgens zelf in de AI van je keuze plakt.

  1. Anonimiseer lokaal. Je sleept je IB-aangifte en UPO in je browser. De anonimisatie draait op je eigen apparaat; namen, BSN en andere persoonsgegevens worden vervangen door placeholders voordat er iets naar buiten gaat.
  2. Krijg een doordachte vraag. Je krijgt de geanonimiseerde tekst plus een expertprompt die de AI je inkomen, opgebouwde pensioen en resterende jaarruimte laat langslopen, en die de routes uit dit artikel als kader gebruikt.
  3. Plak in de AI van je keuze. Claude, ChatGPT, Gemini, of een dienst zonder account zoals Duck.ai. Controleer voor het plakken zelf nog even dat alle persoonlijke gegevens echt zijn vervangen.

Het resultaat is een gestructureerd overzicht van welke routes voor jou relevant lijken, geen pensioenadvies. Dat laatste blijft mensenwerk.

Welke documenten heb je nodig?

  • IB-aangifte (anonimiseer je met Sentun): je inkomen, nodig voor de jaarruimteberekening.
  • UPO (Uniform Pensioenoverzicht) (anonimiseer je met Sentun): je opgebouwde pensioen. Check hierin ook expliciet de regels “partnerpensioen” en eventuele “ANW-hiaatdekking”, en neem die bedragen mee in je vergelijking.
  • Overzicht van Mijnpensioenoverzicht.nl (optioneel, zelf zonder herleidbare gegevens verwerken): handig als je bij meerdere pensioenuitvoerders hebt opgebouwd.

Gebruik steeds de originele PDF met selecteerbare tekst, geen scan of foto.

Wat AI niet kan

Een AI kan geen lijfrenteproduct voor je afsluiten, geen vrijwillige voortzetting voor je regelen bij je oude pensioenfonds, en geen ANW-hiaatverzekering voor je afsluiten. Het kan de opties uitleggen en op basis van jouw cijfers laten zien welke routes kansrijk lijken, maar de daadwerkelijke afweging en het regelen ervan doe je zelf, eventueel met een adviseur.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de belangrijkste manieren om mijn pensioen aan te vullen? De meest gebruikte routes zijn extra bijsparen via je werkgeverspensioen (als je regeling dat toelaat), storten in een lijfrente met je jaarruimte of reserveringsruimte, vrijwillige voortzetting van je oude regeling na ontslag of als zzp’er, en sparen of beleggen buiten een pensioenproduct. Welke combinatie past, hangt af van je fiscale ruimte, horizon en risicobereidheid.

Kan ik mijn pensioen vrijwillig voortzetten als ik zzp’er word? Vaak wel, mits de pensioenregeling van je laatste werkgever die optie biedt. Je betaalt dan doorgaans niet alleen je eigen premiedeel maar ook het deel dat eerder je werkgever betaalde, waardoor de premie hoger uitvalt. Ze is maximaal tien jaar na uitdiensttreding fiscaal aftrekbaar. De voorwaarden en de termijn waarbinnen je je moet aanmelden verschillen per pensioenfonds, dus check dit rechtstreeks bij je voormalige pensioenuitvoerder.

Wat is het ANW-hiaat en moet ik dat apart verzekeren? Het ANW-hiaat is het verschil tussen wat je partner nodig heeft bij jouw overlijden en de Anw-uitkering van de overheid, die alleen wordt uitgekeerd bij een thuiswonend kind onder de 18 of bij minstens 45 procent arbeidsongeschiktheid, en die bovendien vermindert zodra je partner meer verdient dan een vrijgesteld bedrag. Zonder die situaties krijgt je partner niets vanuit de Anw. Een aparte ANW-hiaatverzekering kan dat gat dichten; check of je pensioenfonds die nog collectief aanbiedt, want veel fondsen bouwen deze regeling af bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.

Is bijsparen via mijn werkgever hetzelfde als een lijfrente? Nee. Vrijwillig bijsparen loopt binnen je bestaande werkgeversregeling (tweede pijler); een lijfrente is een product dat je zelf afsluit bij een bank of verzekeraar (derde pijler) en dat je jaarruimte gebruikt. Ze kunnen elkaar aanvullen, maar extra opbouw via je werkgever verkleint wel je jaarruimte, dus dubbel tellen kan niet.

Kan AI met zekerheid zeggen welke aanvulling voor mij het beste is? Nee. AI kan de opties naast elkaar zetten op basis van de cijfers die je aanlevert, maar geeft geen persoonlijk, passend advies zoals een erkend adviseur dat doet. Gebruik het als voorbereiding en controleer de uitkomst altijd zelf of met een adviseur.

Klaar om je opties te vergelijken

Wil je uitzoeken welke route voor jouw situatie relevant is zonder je IB-aangifte en UPO ongefilterd te delen? Bekijk hoe de pensioencheck van Sentun werkt. Wil je eerst weten of en hoeveel je tekortkomt, lees dan pensioengat: heb je er een en wat kun je eraan doen?.

Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal of pensioenadvies. Bedragen, drempels en regelingen kunnen per jaar en per pensioenfonds verschillen, zeker tijdens de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Raadpleeg je pensioenuitvoerder, Mijnpensioenoverzicht.nl of een adviseur voor je eigen situatie.

Bronnen