Sentun Slim met je centen. Veilig met je data.
Vermogen

Crypto belasting: zo valt het in box 3

Hoe crypto in box 3 wordt belast: waardering op 1 januari, het forfaitair rendement en wanneer het toch box 1 wordt.

10 min lezen Sentun
Persoon met alleen handen en onderarmen in beeld, typend op een laptop aan een eiken keukentafel, met een kop koffie en een notitieblok ernaast, salie-groen accent, warm daglicht

Het korte antwoord: bezit je crypto privé, dan geef je die aan in box 3 als overige bezitting, tegen de waarde op 1 januari van het belastingjaar. Je betaalt daarover hetzelfde forfaitaire rendement als over beleggingen, niet een apart crypto-tarief. Alleen als je mínt met winst, structureel extra arbeid naast je handelen verricht, of crypto via een bv aanhoudt, verschuift de belasting naar box 1 of de vennootschapsbelasting. Dit artikel legt uit hoe de waardering werkt, wat een rekenvoorbeeld oplevert, en wanneer je buiten de gewone box 3-regels valt.

Kort: crypto is in box 3 een overige bezitting, net als aandelen of een tweede woning. Je waardeert op 1 januari tegen de koers van je omwisselplatform, en betaalt het box 3-tarief (36% in recente jaren, kan per jaar wijzigen) over het forfaitaire rendement (voorlopig 6,00% voor 2026) boven het heffingvrij vermogen. Werkelijke verkoopwinst of -verlies telt daarbij in de regel niet apart mee.

Wat is crypto fiscaal gezien?

Voor de Belastingdienst is bitcoin, ether of een andere cryptomunt een vermogensbestanddeel: iets met economische waarde dat je kunt kopen, verkopen en overdragen (door ‘m van de ene naar de andere wallet te sturen). Dat is ook precies de toets die de Hoge Raad gebruikte in een uitspraak van 25 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:683): omdat crypto economische waarde heeft en overdraagbaar is, hoort het bij de rendementsgrondslag van box 3. De zaak ging over bitcoins en altcoins uit 2019 die de belastingplichtige al als overige bezitting had aangegeven; de Hoge Raad bevestigde dat die kwalificatie klopt.

Voor jou als particulier betekent dit vooral: er is geen apart “crypto-regime”. Je crypto’s vallen onder dezelfde regels als je andere box 3-bezittingen, met dezelfde waarderingsmomenten en dezelfde forfaits.

In welke categorie valt crypto: sparen of beleggen?

Box 3 kent sinds 2023 drie categorieën met elk een eigen forfaitair rendement: banktegoeden, overige bezittingen (waaronder beleggingen), en schulden. Crypto valt in de categorie overige bezittingen, niet bij banktegoeden. Dat is een praktisch belangrijk verschil, want het forfait voor overige bezittingen ligt aanzienlijk hoger dan voor spaargeld. Hoeveel dat in jouw geval verschilt, hangt af van je totale vermogensmix; zie box 3 belasting voor hoe die berekening in volle breedte werkt.

Voor de voorlopige aanslag 2026 gelden deze forfaitaire percentages:

CategorieForfaitair rendement 2026Crypto hier?
Spaargeld en banktegoeden1,28%Nee
Beleggingen en overige bezittingen6,00%Ja
Schulden (drukkend op de grondslag)2,70%N.v.t.

Het percentage voor beleggingen en overige bezittingen ligt al vooraf vast; voor spaargeld en schulden volgt pas begin 2027 de definitieve vaststelling voor het belastingjaar 2026. Check je eigen, actuele percentages altijd op belastingdienst.nl.

Waarde bepalen: de peildatum van 1 januari

Je geeft de waarde van je crypto aan “in het economisch verkeer op 1 januari” van het belastingjaar: dus voor de aangifte over 2026 kijk je naar de waarde op 1 januari 2026 (de peildatum). Je hanteert daarbij de koers op die peildatum van het omwisselplatform dat je gebruikt, omgerekend naar euro’s. Heb je meerdere munten of posities op verschillende platformen, dan tel je de waarde van elke positie op die ene datum bij elkaar op.

Een paar praktische punten:

  • Eén peildatum voor je hele portefeuille. Het gaat niet om je gemiddelde waarde over het jaar, en niet om wat je ervoor hebt betaald (de aankoopprijs). Alleen de waarde op 1 januari telt.
  • Stablecoins horen hier ook bij. Ook een aan de dollar of euro gekoppelde stablecoin is voor box 3 een overige bezitting, geen banktegoed, ook al schommelt de koers nauwelijks.
  • Bewaar je bewijs. Een schermafbeelding of exportbestand van je exchange met saldo en koers op 1 januari is handig als onderbouwing bij een vraag van de Belastingdienst.

Een rekenvoorbeeld (indicatief)

Stel: je bent alleenstaand en hebt op 1 januari €20.000 spaargeld en €50.000 aan crypto, geen schulden. Je totale vermogen is €70.000, dus €10.643 boven het heffingvrij vermogen van €59.357.

  • Forfaitair rendement sparen: €20.000 × 1,28% = €256.
  • Forfaitair rendement crypto (categorie beleggingen/overige bezittingen): €50.000 × 6,00% = €3.000.
  • Totaal forfaitair rendement: €3.256 over €70.000 vermogen, ofwel gemiddeld 4,65%.
  • Toegerekend aan het deel boven het heffingvrij vermogen (€10.643 / €70.000 × €3.256): ongeveer €495 belastbaar inkomen.
  • Belasting: 36% × €495 ≈ €178.

Dit is een vereenvoudigd, indicatief voorbeeld. Had je in werkelijkheid een koersverlies op je crypto, dan betaal je toch dit forfaitaire bedrag, tenzij je via de tegenbewijsregeling aantoont dat je werkelijke rendement over je hele box 3-vermogen lager lag. Dat werkelijke rendement omvat dan niet alleen koerswinst of -verlies, maar ook eventuele ontvangen rente of beloningen; onderbouwen moet je zelf, en de keuze geldt voor je volledige box 3-vermogen, niet selectief voor je crypto alleen.

Wanneer valt crypto onder box 1 in plaats van box 3?

Box 3 is het uitgangspunt voor particulier vermogensbeheer, maar er zijn situaties waarin de Belastingdienst het als werk of onderneming ziet.

Minen. Blijft je opbrengst uit minen (na stroom en apparatuur) op of onder nul, dan hoef je daarover meestal niets aan te geven. Zodra je opbrengst wel hoger ligt dan je kosten, kan sprake zijn van resultaat uit overige werkzaamheden of winst uit onderneming, en val je voor dat deel in box 1. Beoordeel dit elk jaar opnieuw en houd een eenvoudige administratie van opbrengsten en kosten bij, ook als je uiteindelijk op nul uitkomt.

Handelen. De Belastingdienst vergelijkt crypto-handel met handel in vreemde valuta: je belegt en speculeert op koerswinst, en dat blijft normaal gesproken binnen box 3. Dat verandert als je er met extra arbeid, dus bovenop je gewone beleggingsactiviteiten, vaak extra inkomsten mee verdient. Denk aan structureel en met een bepaalde mate van professionaliteit handelen op een manier die uitgaat boven normaal, actief vermogensbeheer. Dan wordt dat deel gezien als resultaat uit overige werkzaamheden of winst uit onderneming.

Onderneming. Koop je crypto binnen de normale uitoefening van je bedrijf, dan horen ze bij je ondernemingsvermogen. Koop je crypto als ondernemer maar los van je normale bedrijfsvoering, dan geef je die nog steeds aan in box 3, als privévermogen.

Er is geen vast bedrag of percentage waarmee je zelf kunt bepalen of je “te veel” handelt: het is een feitelijke beoordeling. Twijfel je of jouw handelspatroon nog normaal vermogensbeheer is, leg je situatie dan voor aan een belastingadviseur of de Belastingdienst.

Crypto via een bv

Houd je crypto aan via een eigen bv, dan gelden heel andere regels: box 3 is dan niet van toepassing. Resultaten in de bv, van minen, handelen of simpelweg waardeontwikkeling, komen in de winst-en-verliesrekening terecht en worden belast met vennootschapsbelasting. Keert de bv vervolgens iets aan je uit, dan speelt box 2 (aanmerkelijk belang); zie box 2 belasting voor hoe die laag werkt. Voor de meeste particuliere crypto-bezitters is een bv-structuur pas interessant bij aanzienlijke bedragen en gaat er specialistisch fiscaal advies aan vooraf; het is geen route die je informeel even instapt.

De meldplicht voor aanbieders: wat verandert DAC8?

Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptodienstverleners (exchanges en andere aanbieders) gegevens over klanten en hun transacties doorgeven aan de Belastingdienst. Dit volgt uit de Europese DAC8-richtlijn. Belangrijk: voor jouw eigen aangifteplicht verandert dit niets. Je gaf je crypto al aan in box 3, en dat blijft zo; de meldplicht maakt vooral controle door de Belastingdienst makkelijker voor wie dat tot nu toe niet deed. Heb je crypto uit eerdere jaren nooit aangegeven, dan kun je dit via een vrijwillige verbetering zelf rechtzetten; de Belastingdienst legt dan de verschuldigde belasting en belastingrente op over de jaren die je gemist hebt.

Veelgemaakte misverstanden over crypto en belasting

  • “Ik betaal pas belasting als ik mijn crypto verkoop.” Niet in box 3. Je betaalt elk jaar belasting over het forfaitaire rendement van je bezit op 1 januari, verkocht of niet.
  • “Crypto valt onder spaargeld omdat ik ‘m op een platform laat staan.” Nee, crypto valt altijd in de categorie overige bezittingen/beleggingen, met het hogere forfait, nooit bij banktegoeden.
  • “Verlies op crypto levert een belastingteruggave op.” Niet automatisch. Een negatief werkelijk rendement geeft geen negatieve belasting; verliezen kun je alleen verrekenen met andere positieve box 3-rendementen in hetzelfde jaar, binnen de regels van de tegenbewijsregeling.
  • “Kleine bedragen hoef ik niet aan te geven.” Er is geen aparte vrijstelling voor crypto; alleen het algemene heffingvrij vermogen voor je hele box 3-vermogen samen geldt.

Zo check je je crypto-positie veilig met AI

Uitrekenen hoe je crypto meetelt in je box 3-grondslag, of je over de grens van normaal vermogensbeheer naar box 1 bent gegaan, en of tegenbewijs voor jou de moeite waard is: een AI-model kan je daarbij helpen uitleggen hoe de regels werken en je situatie systematisch langslopen. Het blijft zwak in exact rekenwerk, dus controleer bedragen altijd zelf of met een adviseur. Het probleem is dat je daarvoor eigenlijk je IB-aangifte erbij zou pakken, met je BSN, adres en volledige vermogensoverzicht erin: niet iets wat je zomaar in een chatvenster plakt.

Daarvoor is Sentun gemaakt: niet als de AI zelf, maar als de veilige tussenstap ervoor. Je sleept je IB-aangifte in je browser, waar de anonimisatie lokaal draait en je persoonsgegevens worden vervangen door placeholders voordat er iets een AI bereikt. Je krijgt daarna de geanonimiseerde tekst plus een expertprompt die de AI van je keuze (Claude, ChatGPT of Gemini) je vermogenspositie laat doorlopen, inclusief de box 3-indeling van je crypto. De AI-analyse gebeurt in de AI die jij kiest; Sentun ziet je gegevens niet en geeft zelf geen advies. Bekijk hoe de vermogensanalyse van Sentun werkt.

Veelgestelde vragen

In welke box moet ik mijn crypto aangeven? In box 3, als overige bezitting, tegen de waarde op 1 januari van het belastingjaar. Dit geldt voor particulier gehouden bitcoin, andere cryptomunten en stablecoins, zolang je ze niet als onderneming of via een bv aanhoudt.

Hoe bepaal ik de waarde van mijn crypto voor de aangifte? Je neemt de waarde in het economisch verkeer op 1 januari (de peildatum), omgerekend naar euro’s tegen de koers die op dat moment gold op het omwisselplatform dat je gebruikte.

Moet ik apart belasting betalen over winst als ik crypto verkoop? Niet als particuliere belegger. Box 3 belast een forfaitair (verondersteld) rendement over je vermogen op de peildatum, niet je werkelijke verkoopwinst. Heb je aantoonbaar minder werkelijk rendement gehad, dan kun je dat via de tegenbewijsregeling opgeven.

Wanneer valt mijn crypto onder box 1 in plaats van box 3? Bij minen waarvan de opbrengst hoger is dan de kosten, of als je naast speculatief handelen extra arbeid verricht waarmee je structureel meer verdient dan met normaal vermogensbeheer. Dan spreekt de Belastingdienst van resultaat uit overige werkzaamheden of winst uit onderneming.

Verandert er iets door de nieuwe meldplicht voor crypto-aanbieders? Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptodienstverleners klant- en transactiegegevens doorgeven aan de Belastingdienst (de DAC8-richtlijn). Voor je eigen aangifteplicht verandert dit niets: je blijft op dezelfde manier aangifte doen en belasting betalen over je crypto’s.

Je crypto meenemen in je vermogensbeeld

Wil je zien hoe je crypto samen met je spaargeld en andere beleggingen meetelt in je box 3-positie, zonder je aangifte zomaar te delen? Bekijk hoe de vermogensanalyse van Sentun werkt.

Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal of financieel advies. Bedragen, percentages en drempels kunnen per jaar verschillen. Raadpleeg de Belastingdienst of een fiscaal adviseur voor je eigen situatie.

Bronnen